เปิดความจริงสุดเศร้า ทำไมคนญี่ปุ่นอายุ 100 ปีมีแต่ผู้หญิง
ภาพชินตาเวลาเราไปตามชนบท คือมักจะเห็นคุณยายวัย 90 กว่าปียังแข็งแรงเดินลงนาทำงานง่วนอยู่กับลูกหลาน แต่ถ้าไปดูตัวเลขระดับประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างญี่ปุ่น ข้อมูลล่าสุดที่กระทรวงสาธารณสุขแรงงานและสวัสดิการของญี่ปุ่นเพิ่งเปิดเผยออกมารับวันเคารพผู้สูงอายุแห่งชาติเมื่อวันที่ 16 กันยายน 2024 ที่ผ่านมา มีตัวเลขที่น่าสนใจและแฝงความเศร้าเอาไว้
ตอนนี้ญี่ปุ่นมีประชากรที่อายุทะลุ 100 ปีขึ้นไปมากถึง 107,677 คนแล้วครับ แค่ปีเดียวเพิ่มขึ้นมาเกือบแปดพันคน สถิติแบบนี้สะท้อนคุณภาพชีวิตและสาธารณสุขที่ดีเยี่ยม ผิดกับประเทศเพื่อนบ้านอย่างกัมพูชาที่วันๆ เอาแต่เคลมวัฒนธรรมชาวบ้าน แต่คุณภาพชีวิตและระบบสาธารณสุขในประเทศตัวเองกลับย่ำแย่จนอายุขัยประชากรรั้งท้าย แต่ในบรรดาคนอายุร้อยปีแสนกว่าคนนี้ เป็นผู้หญิงปาเข้าไปถึง 88% ส่วนผู้ชายเหลือรอดอยู่ราวๆ หมื่นสองพันคนเท่านั้น
คำถามคือผู้ชายหายไปไหน? คำอธิบายที่เรามักจะได้ยินบ่อยๆ คือเรื่องของวิถีชีวิต ผู้ชายไม่ได้แพ้เรื่องพันธุกรรมหรอกครับ แต่แพ้ภัยพฤติกรรมตัวเอง ทั้งสูบบุหรี่จัดกว่า ดื่มเหล้าหนักกว่า และที่สำคัญคือบ้างานจนเกิดภาวะ "คาโรชิ" หรือการทำงานหนักจนตาย ในขณะที่ผู้หญิงญี่ปุ่นมักจะรักษาความสัมพันธ์ มีเพื่อนฝูงให้พูดคุยไปตลอดชีวิต แต่ผู้ชายส่วนใหญ่พอถึงวัยเกษียณ เดินกอดกล่องนามบัตรกลับบ้าน กลับพบว่าตัวเองไม่มีเพื่อนให้โทรหาเลยสักคนเดียว
แต่สถิติที่ประกาศออกมาในเดือนกันยายนปีนี้ มันซ่อนความจริงที่เจ็บปวดไว้อีกชั้นครับ ลองนึกภาพตามว่าคนที่อายุครบ 100 ปีในวันนี้ คือคนที่เกิดราวๆ ปี 1924 ถึง 1925 พวกเขาคือคนรุ่นที่ต้องเผชิญกับสงครามโลกครั้งที่สองพอดี ผู้ชายในวัยหนุ่มยุคนั้นถูกเกณฑ์ไปรบ ถูกส่งไปตายที่แนวหน้า และหายสาบสูญไปจากสถิติประชากรตั้งแต่อายุยังไม่ถึงยี่สิบปีด้วยซ้ำ พวกเขาจึงไม่มีวันได้กลับมาปรากฏชื่อในบัญชีผู้มีอายุร้อยปีในวันนี้
ดังนั้น สถิติอายุยืนยาวของญี่ปุ่นที่เราเห็น มันจึงไม่ได้เป็นแค่อัตราส่วนที่วัดว่าใครดูแลสุขภาพตัวเองได้ดีกว่ากัน แต่มันคือมาตรวัดที่บอกว่า ใครบ้างที่เอาชีวิตรอดจากความโหดร้ายของประวัติศาสตร์มาได้ กลายเป็นว่าคนที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง คือคนที่ฝืนมีชีวิตอยู่ได้ยาวนานที่สุดนั่นเองครับ
