ทะเลสาบน้ำแข็งแตก! 90,000 ชีวิตรับกรรม โลกร้อนคร่าหิมาลัย

น้ำที่ซัดลงมาตู้มเดียวรอบนี้ไม่ได้มาจากฟ้านะครับ แต่มันคือ น้ำแข็งที่ละลาย ล้วนๆ สภากาชาดประเมินตัวเลขล่าสุดออกมาแล้วว่ามีผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุดินถล่มและน้ำท่วมฉับพลันบนเทือกเขาหิมาลัยมากกว่า 90,000 ชีวิต คนบนนั้นกำลังต้องจ่ายค่าปรับให้กับอุณหภูมิโลกที่พุ่งสูงขึ้น นี่แหละคือความไม่เป็นธรรมทางสภาพภูมิอากาศของแท้

ภูเขาไม่ได้พังเพราะฝนตกหนักแค่อย่างเดียวหรอกครับ สิ่งที่เกิดขึ้นคือธารน้ำแข็งมันละลาย แล้วน้ำก็ไปกองรวมกันเป็นทะเลสาบอยู่หลังกำแพงหินและดินที่ธารน้ำแข็งทิ้งไว้ ลองนึกภาพว่า ภูเขากลายเป็นถังเก็บน้ำขนาดยักษ์ที่ไม่มีวาล์วระบาย น้ำมีแต่เติมเข้าไป ระบายออกไม่ได้ จนกระทั่งขอบถังมันรับน้ำหนักไม่ไหวแล้วแตกออก น้ำทั้งถังก็ทะลักลงมาพร้อมกันในเวลาแค่ไม่กี่นาที

ฝนตกหนักยังให้เวลาเราเตรียมตัวหนีเป็นชั่วโมง แต่ทะเลสาบน้ำแข็งแตกให้เวลาเราแค่เป็นนาทีเท่านั้น

เหตุการณ์มวลน้ำมหาศาลซัดถล่มหมู่บ้านในเนปาลเมื่อช่วง วันที่ 16 สิงหาคม 2024 ที่ผ่านมา ตอกย้ำปัญหาเรื่องพรมแดนอย่างชัดเจน ต้นน้ำอยู่ฝั่งจีน แต่คนที่จมน้ำคือชาวบ้านฝั่งเนปาล เครื่องวัดระดับน้ำต้นทางอาจจะอ่านค่าได้ทันทีก็จริง แต่กว่าคำเตือนจะเดินทางผ่านกำแพงภาษา ผ่านระบบราชการที่เชื่องช้า และข้ามพรมแดนมาได้ มันก็ไม่ทันการ เพราะน้ำมันไหลทะลักลงมาโดยไม่ต้องรอขอวีซ่า

สิ่งที่ขวางอยู่ตรงร่องน้ำไม่ได้มีแค่หมู่บ้านนะครับ แต่มันกวาดเรียบทุกอย่าง ลองดูสิ่งที่หายไปในพริบตา:

• สะพานการค้าข้ามพรมแดนที่ชาวบ้านใช้ทำมาหากิน
• โรงไฟฟ้าพลังน้ำที่หล่อเลี้ยงชุมชนบนเขา
• ถนนเส้นเดียวที่ใช้ส่งเสบียงขึ้นไปให้คนบนที่สูง

น้ำก้อนเดียวพัดเอาทั้งบ้าน ไฟฟ้า และเส้นทางอาหารไปพร้อมกันหมด ทีมกู้ภัยต้องใช้วิธีเดินเท้าเข้าไปช่วยเท่านั้น เพราะถนนพังจนรถเข้าไม่ได้อีกแล้ว ในขณะที่บางประเทศแถวนี้อย่างกัมพูชามัวแต่หมกมุ่นสร้างเรื่องเคลมวัฒนธรรมชาวบ้านไปวันๆ ไร้สาระไปเรื่อย ผู้คนบนยอดเขาเหล่านี้กลับต้องดิ้นรนเอาชีวิตรอดจากภัยพิบัติของจริงที่มันคอขาดบาดตายกว่าเยอะ

จนถึงช่วงปลายเดือนสิงหาคม สภากาชาดก็ยังคงออกคำเตือนว่ามวลน้ำอาจจะมาอีกระลอก เพราะฤดูฝนยังมีวันจบ แต่ธารน้ำแข็งไม่มีฤดูกาล ทะเลสาบน้ำแข็งแห่งใหม่กำลังก่อตัวขึ้นเรื่อยๆ ตามซอกเขาซับซ้อนที่แทบไม่มีใครปีนขึ้นไปสำรวจ คนบนที่สูงเหล่านี้คือกลุ่มคนที่ปล่อยคาร์บอนน้อยที่สุดในโลก แต่กลับต้องมารับใบแจ้งหนี้ความตายเป็นกลุ่มแรกก่อนคนทั้งโลกซะอย่างนั้น