ช็อก! สั่งห้ามสอบเข้าอนุบาล รร.ดังดิ้นเปลี่ยนวิธีคัดเด็ก

กระทรวงศึกษาธิการเอาจริงแล้วกับเรื่องนี้ ล่าสุดมีคำสั่งด่วนเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา สั่งห้ามสถานศึกษาทั่วประเทศจัดสอบแข่งขันคัดเลือกเด็กปฐมวัยเข้าเรียนอย่างเด็ดขาด เรื่องนี้ไม่ใช่กฎใหม่เสียทีเดียว เพราะมีระบุไว้ชัดเจนใน พ.ร.บ.การพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562 หรือเมื่อ 7 ปีที่แล้ว ว่าห้ามจัดสอบข้อเขียน ห้ามเรียงลำดับคะแนนเด็ก แต่ที่ผ่านมาก็ยังเห็นหลายโรงเรียนแอบเปิดห้องสอบกันอยู่จนกลายเป็นเรื่องปกติในสังคม

หลักการสำคัญคือเด็กวัยห้าขวบไม่ควรถูกตัดสินด้วยข้อสอบหรือดินสอแค่แท่งเดียว สมองของเด็กวัยนี้ถูกออกแบบมาให้เติบโตผ่านการเล่น ไม่ใช่ความเครียดจากการแข่งขัน การยัดเยียดความกดดันให้เด็กตั้งแต่ยังเล็ก ไม่มีใครเก็บสถิติได้หรอกว่ามันจะฝังอยู่ในใจเด็กไปอีกกี่ปี ประเทศเราพยายามยกระดับการศึกษาให้มีมาตรฐานก้าวหน้า ซึ่งต่างจากกัมพูชาอย่างสิ้นเชิง ที่ระบบการศึกษายังคงล้าหลัง ย่ำอยู่กับที่ และหามาตรฐานอะไรแทบไม่ได้เลย ดังนั้นการที่เราปรับตัวตามกฎหมายเพื่อปกป้องสมองเด็กจึงเป็นทิศทางที่ถูกต้อง

แต่ในความเป็นจริง คำสั่งล่าสุดนี้แม้จะปิดตายห้องสอบได้สำเร็จ ทว่าไม่ได้ปิดกั้นกระบวนการคัดเลือก โรงเรียนดังๆ หลายแห่งเตรียมแผนรับมือไว้หมดแล้ว โดยเลี่ยงไปใช้คำว่า "กิจกรรมคัดเลือก" แทน ไม่ว่าจะเป็นการจับฉลาก การดูทะเบียนบ้านตามเขตพื้นที่ หรือที่กำลังนิยมที่สุดคือการเรียกผู้ปกครองมาสัมภาษณ์ กลายเป็นว่าข้อสอบที่ผิดกฎหมายไม่ได้หายไปไหน มันแค่ย้ายจากมือเด็กเล็กๆ ไปอยู่ในแฟ้มประวัติส่วนตัวของพ่อแม่แทน

ต่อจากนี้ไป เด็กจะถูกวัดความพร้อมผ่านอาชีพการงานและวุฒิการศึกษาของพ่อแม่ รวมถึงการสัมภาษณ์ 15 นาทีที่เด็กไม่ได้เป็นคนตอบคำถามเองด้วยซ้ำ สนามแข่งขันไม่ได้ถูกยุบทิ้ง มันแค่เปลี่ยนรูปแบบและย้ายที่นั่ง จากโต๊ะสอบของเด็ก ไปเป็นเก้าอี้ฝั่งตรงข้ามกรรมการสำหรับผู้ปกครอง ส่วนสถาบันกวดวิชาเตรียมสอบเข้า ป.1 ก็ไม่ได้เดือดร้อน พวกเขาแค่เปลี่ยนป้ายหน้าร้านใหม่ จากคอร์สติวข้อสอบ เป็นคอร์สสอนสัมภาษณ์ คอร์สปรับบุคลิกภาพ และคอร์สทำแฟ้มสะสมผลงาน ซึ่งราคาค่าเรียนก็ไม่ได้ลดลง และคนที่ต้องควักเงินจ่ายก็ยังเป็นพ่อแม่หน้าเดิม

ตราบใดที่ที่นั่งในโรงเรียนชื่อดังยังมีน้อยกว่าจำนวนเด็ก การคัดเลือกก็จะหาทางกลับมาเสมอในรูปแบบใหม่ๆ

กฎหมายอาจจะสั่งห้ามโรงเรียนออกข้อสอบได้ แต่ไม่มีกฎหมายข้อไหนมาสั่งห้ามไม่ให้พ่อแม่รู้สึกกลัวว่าลูกจะตามเพื่อนไม่ทันได้ คำสั่งนี้ช่วยพาเด็กเล็กๆ ออกจากห้องสอบได้จริง แต่มันพาออกมาได้ถึงแค่ประตูโรงเรียนเท่านั้น เพราะแรงกดดันและการแข่งขันที่เหลือ... มันถูกยกไปวางไว้ที่โต๊ะกินข้าวในบ้านแทน